info@gozetim-osgb.com
+90 462 888 01 61

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI

Son yıllarda yaşanan iş kazaları ve beraberinde getirdiği sakat kalma ya da ölüm sonuçlarından dolayı, oldukça önemli hale gelen iş sağlığı ve güvenliği konusu, toplumda da bir farkındalık yaratabilmiş durumdadır. İş güvenliği hakkında bilgi vermek gerekirse İSG olarak kısaltılan bu kavram, çalışanları korumaya yönelik olarak yapılan uygulamalar ve incelemelerin, kanun ve yönetmeliklerle desteklenmesi durumudur.

İş güvenliği kavramı, çalışanların güvenliğini sağlamak, sağlıklı ve güvenli şartlarda çalışmak amacıyla alınan tedbirler olarak tanımlanabilir. İş sağlığı ve iş güvenliğibilimi, işyerlerinde yapılan işin sorunsuz yürütülmesi ile bağlantılı olarak ortaya çıkan tehlikelerden, çalışanlarının sağlığına zarar getirebilecek şartlardan korunma ve buna ek olarak, daha güvenli bir iş hayatı ortamı oluşturabilmek amaçlı yapılan metotlu çalışmaları kapsamaktadır. Genel olarak ise iş güvenliği yönetmeliği, sadece çalışanı koruma konusunu değil; bunun yanında iş yerini, bağlı kuruluşları ve işin gerçekleştirildiği çevreyi koruma durumunu da kapsamaktadır.

İş güvenliği ve işçi sağlığı kavramı, ayrıntılı olarak anlatılmak istenirse, çalışılan iş yerinde meydana gelebilecek her iş kazası ve meslek hastalıkları riskinin oluşmasına karşı tedbirler alan ve bu konudaki gereken şartları yerine getirmeyi amaçlayan bir bilim olarak tanımlanabilmektedir. Tüm bunları gerçekleştirmek için gereken alet edevatları, araçları, prosedürleri de, doğal olarak işverenin omuzlarına yüklemektedir. Ayrıca, sorumlu işçi ve ustabaşlarına da belli görevler getirilmektedir. İş sağlığı ve iş güvenliği kavramı, bilimsel anlamda tıp, hukuk, sosyoloji, psikoloji ve ekonomi alanlarını da dayanak olarak almaktadır. İSG adına temel teşkil eden bir takım kanunlar da, 6331 sayılı iş sağlığı ve yeni iş güvenliği yasası, 506 sayılı SGK kanunu, Türk Ceza Kanunu, çevre mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, borçlar kanunu, sendikalar kanunu gibi kanun ya da mevzuatlar şeklinde sayılabilmektedir.

İşçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda, ergonomik koşullar ile birlikte, çalışma şartları da bir takım sorunlara temel teşkil etmektedir.

-İş yerinin aşırı sıcak ve nemli olması, kötü kokması, havasız ve kirli bir havaya sahip olması,

-Yapılan işe göre ışıklandırmanın yetersiz olması, fazla gürültülü olması, mola sürelerinin az olması,

-Vardiyalı işlerde gece çalışmalarında dikkat dağınıklığının fazla görülmesi, işin çalışma temposunun yüksek ya da çok düşük olması,

-Vücudu ya da belli uzuvları aşırı şekilde yoran çalışmaların yapılması, ağır iş şartları ve her türlü olumsuz koşullar gibi etkenler, bu sorunlar arasında sayılabilmektedir. 

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI NEDİR?

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI NEDİR? İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI ŞARTLARI NELERDİR?

İş sağlığı ve iş güvenliği uzmanları, İSG konularındaki esasların denetlenmesi ve bu anlamda kılavuz olması açısından büyük önem teşkil etmektedirler.

İnşaat ve maden sektörü gibi çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, bu uzmanların sorumlulukları oldukça fazladır. Tehlikeli ve az tehlikeli sınıflarda yer alan tekstil gibi, eğitim gibi sektörlerde de görev alan iş sağlığı ve iş güvenliği uzmanı, bu alanlarda son yıllarda oldukça sık şekilde görev almaya başlamışlardır. Uzmanların çalıştırılmalarının zorunlu olması, çalışan işçi sayısı ve sektörün tehlike derecesi de göz önüne alınarak kanunlarla sabitlenmiş durumdadır. Çalışanlar, hayatlarını fabrikalarına ya da şirketlerine adamaktadırlar. Bu nedenle, iş yerlerinin sağlık koşulları üst düzeyde denetlenmeli, çalışma şartları olması gereken seviyelere çekilmelidir. İş kazalarının önlenmesi, ölümlerin, sakatlıkların ve yaralanmaların önüne geçilebilmesi açısından, bu konulara hassasiyetle yaklaşılmak zorundadır. İş güvenliğinin amacıiş güvenliği ve sağlığı; işin yapılması sırasında işyerindeki fiziki çevre şartları sebebiyle işçilerin maruz kaldıkları sağlık sorunları ve mesleki risklerin ortadan kaldırılması veya azaltılması ile ilgilenen bilim dalıdır. Bir kuruluşun gerçekleştirdiği faaliyetlerden etkilenen tüm bireylerin sağlığına ve güvenliğine etki eden faktörleri ve koşulları inceleyen bilim dalı olarak tanımlanmaktadır.

-Çalışanlara en yüksek seviyede sağlıklı ortam sağlamak,
-Çalışma şartlarının olumsuz etkilerinden onları korumak,
-İş ve işçi arasında mümkün olan en iyi uyumu temin etmek,
-İşyerlerindeki rizikoları tamamen ortadan kaldırmak veya zararları en aza indirgemek,
-Oluşabilecek maddi ve manevi zararları ortadan kaldırmak,
-Çalışma verimini arttırmak.
-İşyerlerinde işin yürütülmesi ile ilgili olarak oluşan tehlikelerden, sağlığa zarar verebilecek şartlardan korunmak ve daha insani bir iş ortamı meydana getirmek için yapılan metotlu çalışmalardır.
-Genel anlamda, hem çalışanları korumayı, hem de bütün işletmenin ve üretimin güvenliğini, yani etraftakilerin ve çevrenin korunmasını esas alan tedbirlerin bütünüdür.
-İşyerinde çalışan işçilerin sağlığını ve iş güvenliği sağlamayı, bir başka ifadeyle, işyerinde doğabilecek, iş kazası ve meslek hastalıkları gibi her türlü riske karşı gerekli tedbirleri almayı,
-Bu husustaki şartları yerine getirmeyi, bu hedefleri yerine getirmeye yardımcı olabilecek araç-gereçlerin noksansız bulundurulmasını öngören, genelde bunların uygulanmasından işverenin ve çalışanların sorumlu tutulduğu, öngörülen tedbirlerle ilgili olarak usul ve şartlara uymalarını isteyen bir kavramdır. İş Sağlığı ve iş güvenliği hizmetleri yönetmeliği gereğince iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütmek üzere kurulacak işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluşu ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin yetkilendirilmeleri, yetki belgelerinin iptali, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

İşçilerin başına gelebilecek iş kazalarını önlemek amacıyla kurulması gereken güvenli iş ortamları,
bu konuda eğitim almış ve yetkili belgelere sahip uzmanlar danışmanlığıyla sağlanmalıdır. İş güvenliği uzmanı olma şartları üniversitelerin mühendislik ve mimarlık fakültelerinden mezun olanlar, fen edebiyat fakültelerinde fizik, kimya, biyoloji bölümü mezunları, teknik öğretmenler iş güvenliği ile ilgili eğitimlere katılarak uzmanlığını elde edebilirler. Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından iş güvenliği uzmanlığı eğitimi alanlar Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre işlev gösteren şirketlerin düzenlediği eğitimler sayesinde de donanımı hale gelerek İş Sağlığı ve İş Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından yapılan sınava tabi tutulurlar. Sınavda başarılı olan uzman adayları C sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak göreve başlarlar.

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI EĞİTİMİ NASIL YAPILIR? İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI NASIL İŞ BULACAKLAR

İş güvenliği uzmanlarının eğitimlerinde, çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı iş güvenliği belirlenecek eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur. Eğitim süreleri, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanı bulunan bir işyerinde yapılır. İş güvenliği uzmanları, belgelerini aldıkları tarihten itibaren beş yıllık aralıklarla eğitim kurumları tarafından düzenlenecek yenileme eğitimine katılmak zorundadırlar. Bu eğitimin süresi otuz saatten az olamaz. Eğitimi tamamlayan adaylara eğitim kurumları tarafından eğitim katılım belgesi düzenlenir. Bu belgeler, eğitimin tamamlanmasından itibaren en geç on gün içerisinde bakanlığa gönderilir.

Eğitim katılım belgesi bakanlığa gönderilmeyen adaylar sınava katılamaz, yenileme eğitimine katılma zorunluluğu bulunanların ise vize işlemleri yapılmaz. Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları bakanlıkça yapılır veya yaptırılır. Geçmiş yıllardaki iş güvenliği uzmanlığı soruları internet üzerinden rahatlıkla bulunarak adayların sınava çalışmasına kolaylık sağlamaktadır. Girdiği ilk sınavda başarılı olamayan aday takip eden sınavlardan birine daha katılabilir. Ancak iki sınavda da başarılı olamayanlar yeniden eğitim programına katılmak zorundadırlar. İş güvenliği sonuçları sınavlarda 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır ve iş güvenliği belgesi almaya hak kazanmışlardır. İtirazlar sınavı düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır. Çalışma Sağlık Bakanlığı tarafından her yıl bildirilen eğitim kurumları İş güvenliği uzmanlığı Ankara, İstanbul, İzmir, Kocaeli ve birçok ilimizde bulunmaktadır. Liste için web sitesinden yararlanabilirsiniz.

İstisnai de olsa, kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara ve niteliklere ve de işyerinin tehlike sınıfına göre gerekli iş güvenliği uzmanlığına sahip olan işverenler, iş güvenliği uzmanlığı görevlendirme zorunluluğunu kendileri çalışarak yerine getirebileceklerdir.

Bunun dışındaki işverenler ise iş güvenliği uzmanı görevlendirme zorunluluğunu ya kendileri hizmet akdiyle iş güvenliği uzmanı çalıştırarak ya da ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) hizmet alarak yerine getireceklerdir.

İş güvenliği uzmanı çalıştırmak isteyen işverenler ile OSGB olarak faaliyet gösteren yerler ise iş güvenliği uzmanlarını genelde İş Sağlığı ve İş Güvenliği Genel Müdürlüğü vasıtasıyla temin ederler. Söz konusu genel müdürlük; işyerlerinden gelen talepler doğrultusunda iletişim bilgilerinin genel müdürlük web sayfasında yayınlanmasını isteyen işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve eğiticiler için veri ekleme sistemi oluşturmuştur. Gerekli web adresinden ulaşılacak sayfada gerekli bilgiler girilerek havuza kayıt olunması, iş bulma konusunda kolaylık sağlayacak, iş güvenliği uzmanı arayan işverenler veya ortak sağlık güvenlik birimleri, havuzda kayıtlı iş güvenliği uzmanları arasından seçecekleri kişileri arayarak irtibata geçeceklerdir olumlu olduğu takdirde kişinin iş güvenliği başvuru isteği kabul edilecektir.